Nowi Jork (stón) - rozeszłoscë midzë wersjama

felënk òpisënka edicëji
D (Kirsan przeniósł stronę Nowi Jork do Nowi Jork (stón): pòd „Nowi Jork” pòwinien nalezc sã gard)
[[Òbrôzk:Flag of New York.svg|thumb|Stanica Nowégò Jorkù]]
[[Òbrôzk:Statue of Liberty, NY.jpg|thumb|Sztatura Wòlnoscë]]
'''Nowi Jork''' (ang. State of New York lub New York State ) – stón w nordowò -wschòdni czãscy [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]]. Stolëcą je Albany.
 
== Historiô ==
 
Przódë (czej jesz nie bëło tam Eùropejczików) ne òbszarë zamieszkiwalëzamieszkiwelë Jindianie Mohegan, Munsee i Delawarowie (algonkińskô grëpa), a téż Mohawk, Oneida, Onondaga, Cayuga i Seneka. Pierwim Eùropejczikã, chtëren nawiedzëł òbéńdã przińdnégò Nowégò Jorkù béł Giovanni da Verrazzano w 1524 rokù. Henry Hudson w 1609 rokù òdkrëł główną rzékã stanu, pózni pòzwóną jegò mionã. Pierwszima stójnyma eùropejszczima òsëdléńcama bëlë Hòlandrzë, chtërni òd 1613 rokù òrganizowelë w òbrëmienim Manhatanu swòjiznowy zamòrsczi òbszôr. Le pózni pò III wòjnie anielskò–hòlendersczi òddalë te zemie Anglikóm, chtërny nadalë ji nowé miono ''Prowincjô Nowi Jork'' (1777 r.). Òstateczno òbszarë Nowégò Jorkù stałë sã swòjizną Zjednónëch Krajów Americzi na skùtk ùgòdów pòdpisónëch do 1797 rokù z Jindianama .
 
==Geògrafiô==
 
Stón rozcëgôrozcygô sã òd jezora OntarioÒntario i Erie do [[ Atlanticczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]] (tikô gò na pôłniowim wschòdze). Na nordze mô grańcë z [[Kanada|Kanadą]]. Nôwiãkszé rzeczi to: Niagara, HudsonHùdson, Rzéka ŚwiãtégòSwiãtégò Wawrzińca. Stón Nowi Jork leżi pòmidzë taczima stanama jak: Vermount, Connecticut, New Jersey i Pennsylvania. Nôwiãkszim gardã stanu je [[Nowi Jork]], gdze żëje bezmała pòłowa jegò mieszkańców. Jinszé wiôldżé gardë to: BuffaloBùffalo, Rochester, SyracuseSyracusë i stolëca stónu – Albany.
 
== Demògrafiô ==
*bez wëznaniô – 17 %
*judajizm – 6 %
*òstałë (m. jin. islam, buddizmbùddizm, hinduizm) – 6 %<ref>[http://www.pewforum.org/files/2013/05/report-religious-landscape-study-full.pdf ''U.S. Religious Landcape Survey'']</ref>
 
NôwiãkszimaNôwikszima religijnëmareligijnyma grëpama w 2010 rokù bëłë<ref>[http://www.thearda.com/rcms2010/r/s/04/rcms2010_04_state_name_2010.asp ''Arizona Religious Traditions, 2010'']</ref>:
*[[Katolëcczi Kòscół]]: 6 286 916
*[[Judajizm]]: 784 106
*[[Jislam|Mùzułmaństwò]]: 392 953
*ProtestantizmProtestantiznë : 374 521
*Zjednóny Metodisticzny Kòscół: : 328 315
*Zelonoswiãtkòwcë : 175 000
*Kòscół Baptistów : 173 407
*Kòscół Episkòpalny : 163 730
*[[Lëtërstwò|Kòscół Ewangelëckò–LëterańscziEwangelickò–Lëtersczi]]: 134 407
*Prezbiteriańsczi Kòscół: 116 960
 
17

edycji