Hangeul - rozeszłoscë midzë wersjama

Usunięte 34 bajty ,  5 lat temu
D
clean up using AWB
(Refc)
D (clean up using AWB)
'''Hangeul''' ([[kòrejańsczi jãzëk|kòr.]]: 한글, ''hangeul'') je apartym alfabétã kòrejańsczégò jãzëka,<ref>http://www.wdl.org/en/item/4166/</ref> procëmno do systemy pisma [[hanja]], zapòżëczonej z [[Chinë|Chin]].
 
Chòc hangeul wëzdrzi kąsk za chińsczima znakama, je taczim samym alfabétem jakno [[łacëńsczi alfabét|łacëńsczi]]. Zgrupòwóny je w szlabizowe związczi (bloczi), a kożderny taczi blok zamëkô w se nômni dwie z 24 lëter (''jamo''): przënômni pò jedni z 14 spółzwãkôw ë 10 samòzwãków.
 
== Jamo ==
'''Jamo''' (자모; 字母) abò jinaczi ''nassori'' (낱소리) to nômnisze dzéle z jaczich skłôdô sã alfabét hangeul. ''Ja'' òznôczô lëterã abò znak a ''mo'' mëmkã. ''Jamo'' wchòdzą w złożënã szlabizogramów, czëlë sparłãczeniô spółzwãkòwich ë samòzwãkòwich lëter dającëch jedną szlabizã.
 
Je 51 jamo, z czegò 24 to równoznaczënë lëter łacëznianegò alfabétu. Dalszi 27 jamo to złożenia dwóch abò czasã trzech z tëch lëter. Z nëch 24 dërżeniowich jamo, 14 to spółzwãczi (ja-eum 자음, 子音 "dzecne zwãczi") a 10 to samòzwãczi (mo-eum 모음, 母音 "mëmczine zwãczi"). 5 z dërżeniowich spółzwãków są zdëbeltnione ë robią dalszich piãc spółzwãków, a néżne 11 są zrobione z dwóch jinëch spółzwãkiwich lëter. 10 samòzwãków robi 11 diftongów.
 
* 14 dërżeniowich [[spółzwãk|spółzwãkòwich]]òwich lëter: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ
* 5 zdëbeltowanëch lëter: ㄲㄸㅃㅆㅉ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅥㆀㆅㅹ
* 11 złożeń spółzwãkòwich: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, ë téż nie brëkòwóne ju pòtrójne złożenia ㅩㅫㅴㅵ
* 6 dërżeniowich [[samòzwãk|samòzwãkòwich]]òwich lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ
 
* 6 dërżeniowich [[samòzwãk|samòzwãkòwich]] lëter: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆍ
* 4 dërżeniowich [[jotacëjô|jotacjowich]] samòzwãków: ㅑㅕㅛㅠ
* 11 [[diftong|diftongów]]ów: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, plus dôwne (dzyso nie brëkòwóne) ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ
 
== Szlabizowe bloczi ==
68

edycji