Kem - rozeszłoscë midzë wersjama

Dodane 119 bajtów ,  7 lat temu
felënk òpisënka edicëji
 
Fòrmama rzécznolodofôłtowi erozji są apartno wielné na Kaszëbach pòlofôłtowé jezórné rënë ò rozwicym nôczãszczi norda – pôłnié, bò taczi z wiksza béł czerënk spłënieniô wòdów. Ne podługowate, rechùjącé tej sej dzesątczi kilometrów zôpadlënë, òstałë wëszlamòwóné pòd lodofôłtã przez płënącé pòd nim wòdë (pòd wiôldżim hidrostaticznym cësnienim), szerokòsc renów dochôdô do pórãsta metrów a długòsc òd czile do czile do cziledzesąt kilometrów; dno je nierówne. Pò ùstãpienim lodofôłtu òne nie bëłë do widzeniô, bò bëłë fùl zastarzałego lodu, pòkrëtnégò mòrenowim materiałã; pòkôzałë sã dopiérze pò òceplenim sã klimatu, przez wëtopienié sã negò zastarzałego sã negò zastarzałégò lodu.
Niechtërne rënë mogą mieć jinszą genezã. Wedle ;[[Bògùsława Rosë|Bogusław Rosa]] rena Żarnowszczégò Jezora je ferdã, snôdką hôwingą powstałą przez to, że w przeszłoce mòrze lodowcowi i niecczi bëło zalòné, na zapôdający sã – przez pionowe rësznotë- òbéndze lodofôłtowi akumulacji.
 
W plejstocenie i w holocenie ùsztôłcëłë sã fòrme erozji i rzeczny akumulacji : zôlojowé, nadzôlojowé i deltowe rówiznë, pradolëznë i naniosłé stóżczi. Strzód nich nôwikszã òbéńdã zajimô Zëława.
=='''Genezã'''==
 
 
W plejstocenie i w holocenie ùsztôłcëłë sã fòrme erozji i rzeczny akumulacji : ;[[zôlojowé, nadzôlojowé i deltowe rówiznë, pradolëznë i naniosłé stóżczi|równiny zalewowe, nadzalewowe i deltowe, pradoliny i stożki napływowe]]. Strzód nich nôwikszã òbéńdã zajimô Zëława.
Deltowô rówizna Wisłë, chtërna nosy miono Wiselny Zëławë, zaczãła sã ùrabiac dość późno, bò kòl 5500 lat temu, równoczasowo z Wiselnym Ùstëpã. W nym czasu równio wòdë w Bôłce, co sã podniosła òd zôczątkù holocenu kòle 105 m, ùsztabilizowała sã përznã niżi jak dzysdzéń. Zmùszëło to szlamùjącą z nôdrobniészich piôsków i rzëcznech mùłów, jaczé tworzą dzysô szëchtã arastnëch madów.
Przez nierówną akùmùlacjã i przesuwanie sã ùscowëch remionów rzéczi, jak téż przez ùsztôłcenié plejstoceńsczi grùntowinë teren nie je idealno plaskati. Niejedne òbéńdë leżą niżi równi mórza i òne ùrôbiają zôpadlënã, jinszé jakno np. niewiôldże plachce dnowi mòrenë sygają 10m w.r.m. Nôwicy je terenów òd 0 do 5 m w.r.m. wësok.