Òtemkni przédné menu
Piarist.svg

Zôkòn Pijarów – pòtocznô pòzwa Zôkònu Klerików Regùlarnych Ùbòdżich Matczi Bòżi Szkòłów Pòbòżnych(Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) czili Zakònu Szkòłów Pòbòżnych. Rzimskò – katolëcczi zakòn. Jegò pòczątczi wiązą sã za założëcelã w rzimie w 1597 r. piersi bezpłatny i pòwszechny szkòłë spòdleczny w Eùropie przez Hiszpana swiãtégò Józefa Kalasancjusza. Zakòn powstał w 1617 rokù na pòtrzebë ti szkòłë. Ùstanowił go papież Grégòr XV 18 lëstopadnika 1621r. (regùłã zatwierdzył rok pózni).

PòzwaEditëjë

Pòzwa pijarzë pòchôdô òd słowa z łacëznr “pius” czili “pòbòżny”, pòjawiający sã w łacëznowi nazwie "Scholae Piae", co oznaczô: „Szkòłë Pòbòżné”.

Pełnô pòzwa brzëmi: Zôkòn Klerików Regùlarnych Ùbòdżich Matczi Bòżi Szkòłów Pòbòżnych

Klerików – bò pijarzë przeważnie (chòc nié blós) są ksãdzzama i jakò ksãdzowie – zôkònnice mają bëc wëchòwawcama.

Regùlarnych – bò jich spòsób zëcô Ewanielią je òpisóny w Kònstitucjach i Regùlach Zakònu.

Ùbòdżich – bò są pòsłama do ùbòdżich i przez ùbòdżé zëcé mają sã ùczëc pòkòrë i jinëch zaletów ziebãdnëch do brcô dobrima wëchòwawcama chrzscyjańsczimi.

Matki Bòżi – bò òd samégé pòczątkù czcą w Zakònie Marijã jakò patronkã i wzór wëchòwawcë.

Szkòłów bò Szkòle Kalasancjusza ùczniwie mają sã ùczëc pòbòżnoscë, czili spełnianiôswòjich òbòwiązkówwòbec Bòga, starczich Òjczeznë.

Hasłã zôkònu je "Pietas et Litterae”, czili „Pòbòżnosc i Nôùka”.

Céch stanowi òtoczony płomienistą glorią ùkòronowóny inicjał Marijny. Pòd inicjałã mònogram MP – OY oznaczający Matkã Bòga.

Misja PijarówEditëjë

Zgòdno z wëzwaniém założëcela pijarzë starają sã nieść Miłota Christusa przez kształcenié i wëchòwanié dzicy i młodzizn, w zwiąkù z tim okrój trzech włacëwich każdemù zôkònowi slëbów (czëstosc, ubóstwo i pòsłuszeństwò) składają czwiôrti – „bezinteresowny trosczi ò naùczanié i wëchòwanié dzicy i młodzizn”. Realizëją to przez: prowadzenié szkòłów s\wszëtczich stopniów, swietliców opiekuńczych, duszpastersczi dzejanié w parafiach ( W pòlsce i za gracą), fòrmacjã szkólnych, starszich i swpółrobòtników, wëdawniczi dzejanié, kùlturalny, spòrtowi, rekòlekcyjny i jiny słëżący dzecom i młodzëznie.

Władze ZôkònuEditëjë

Kùria Generalnô w Rzimie (Curia Generalizia degli Scolopi):Editëjë

Generôl Zakònu Hiszpan ó. Pedro Agùado SP, Asystencë Generalny: ó. Francisco Anaya z Prowincjë Meksykańsczi; dlô Azjë – ò. József Urbán z Prowincjë Wãgiersczi; dlô Eùropë – ó. Migùel Girladez z Prowincjë Emaùs; dlô Africzi – ò. Pierre Diatta z Prowincjë Zôpòdny Africzi.

Kùria Pòlsczi Prowincjë w Krakòwie:Editëjë

Prowincjał ò. Józef Matras, asystencë prowincja lny: ò. Andrzej Tupek, Asystent ds. duszpasterstwa i edukacë niefòrmalny, o. Sławòmir Dziadkiewicz SP, Asystent ds. edukacjë fòrmalny i laikatu, ò. Mark Kùdach SP, Asystent ds. fòrmacjë żëcô wspólnotowégò, ò. Tomasz Abramòwicz SP, Asystent ds. pòwòłaniowi kùlturë i procesów pastoralnych.

Sławny wëchòwankòwie i ùczniowie szkòłów pijarsczichEditëjë

  • Ks. Jakùb Falkòwsczi (775 – 1948) – twórca pierszi w Pòlsce specjalny szkòłë dlô głëchòniemëch.
  • Rafał Czerwińsczi (1743 – 186) – pijarsczi lékarz „òjc chirurgii pòlsczi”.
  • Ks. Ònufri Kòpczińsczi (1735 – 1817) pijarsczi gramatik i pedagòg.
  • Ks. Adóm Słotwińsczi (1834 – 1894) pijar – patriota, dzéjôrz niepòdległoscowi
  • Tedéùsz Kòscuszkò (1446 – 1818) – generôl i naczelnik Insurekcjë
  • Wòjcech Bògùsławsczi 91757 – 1829) – wëchòwônk pijarów, twórca i direktor nôrodny scenë teatralny, “Òjc pòlsczégò tetru i operë”

Òstrzódczi w PòlsceEditëjë

Òstrzódkama pijarsczima w Pòlsce są: Kraków (m.jin. parafia na òsedlu Wieczista i Rakòwiuce), Łapsze, Niżné, Jeleniô Góra, Hebdów, Serosławice, Rzészów, Katowice, Łowicz, Warszawa, Pòznań, Élbląg, Bòlszewò, Bòlesławc.

Szkòłë w PòlsceEditëjë

Pijarzë pòsôdają w Pòlsce szkòłë w: Karkòwie, Warszawie, Łowiczu, Élblągù, Pòzaniu, òd 2010 w Katowicach, òd 2013 w Bòlesławcu

BibliografiôEditëjë

  • Kład Pijarów do nôùczi w Pòlsce XVII-XIX w., red, Irena Stasewicz- Jaszukowô, Warszawa-Kraków 1993
  • Łozyńsczi Bògùmił, Leksykòn zôkònów w Pòlsce, KAI, Warszaa 2009

Bùtnowé lëncziEditëjë