Weryfikacejo.jpg

Hewòtny artikel òstôł napisóny przez òsobã jakô nie znaje perfektno kaszëbsczégò. Jãzëkòwô pòprôwnosc negò artikla wëmôgô werifikacëji.

Alfred Nobel
Medal z 1945 rokù
Medal z 1975 rokù
Diplom Marii Skłodowsczi-Curie


Nôdgroda Nobla – wëróżnienié przëznôwóné za wiôldżé òsygniãca nôùkòwé lub lëteracczi, abò za zasłudżi dlô spòlëznë i lëdzy. Nôdgroda je ùstanowionô òstatną wòlą szwédzczégò przerobnika i wënalôzcë dinamitu – Alfreda Nobela.

HistoriôEditëjë

Pierszô ùroczëstosc wrãczeniô ti nôdgrodë òdbëła sã w Królewsczi Mùzyczni Akademii w Sztokhòlmie w 1901 rokù. Òd 1902 rokù nôdgrodë są przëznôwóné przez króla Szwëcji.

WskôzëEditëjë

Kòżdi dobiwca dostôwô złoti medal i diplom, a téż wësoką dëtkòwą nôdgrodã, bë mógł dali robic w swòji wietwi nôùczi.

Òd 1901 rokù Nôdgroda Nobla je przëznôwónô w òbrëmiach:

Dobiwcë Nôdgrodë Nobla sparłãczeni z Kaszëbama (lëdã)Editëjë

Pòlsczi dobiwcë Nôdgrodë NoblaEditëjë

Rok Miono i nôzwëskò Òbrëmié
1903 Maria Skłodowska-Curie fizyka
1905 Henryk Sienkiewicz lëteratura
1911 Maria Skłodowska-Curie chemijô
1924 Władysław Reymont lëteratura
1980 Czesław Miłosz lëteratura
1983 Lech Wałęsa pòkòjowô
1995 Józef Rotblat pòkòjowô
1996 Wisława Szymborska lëteratura
2018 Olga Tokarczuk lëteratura

CzekawòstcziEditëjë

Nômłodszi noblëstaEditëjë

Nôstarszi noblëstaEditëjë

Wielokrotny noblëscëEditëjë

Rodzënë noblëstówEditëjë

RodzeństwòEditëjë

Jan Tinbergen [1](ekònomijô 1969) i jego młodszi brat Nikolaas Tinbergen [2] (medicyna 1973)

MałżeństwaEditëjë

  • Mariô Skłodowskô-Curie (chemijô 1911) i Pioter Curie [3] (fizyka 1903 – wspólno)
  • Irène Joliot-Curie [4] i Frédéric Joliot-Curie [5](chemijô 1935 – wspólno)
  • Gerty Cori [6] i Carl Cori [7] (medicyna 1947 – wspólno)
  • Alva Myrdal [8] (pòkòjowô 1982) i Gunnar Myrdal [9](ekònomijô 1974)
  • May-Britt Moser [10] i Edvard Moser [11](medicyna 2014 – wspólno)

Rodzëcë i dzecëEditëjë

  • Mariô Skłodowskô-Curie (matka), Pioter Curie (òjc) i Irène Joliot-Curie (córka)
  • Joseph John Thomson' [12](òjc, fizyka 1906) i George Thomson [13] (syn, fizyka 1937)
  • William Henry Bragg [14](òjc) i William Lawrence Bragg [15](syn, fizyka 1915 – wspólno)
  • Niels Bohr [16](òjc, fizyka 1922) i Aage Niels Bohr [17](syn, fizyka 1975)
  • Manne Siegbahn [18](òjc, fizyka 1924) i Kai Siegbahn [19](syn, fizyka 1981)
  • Hans von Euler-Chelpin [20](òjc, chemijô 1929) i Ulf von Euler [21](syn, medicyna 1970)
  • Arthur Kornberg [22] (òjc, medicyna 1959) i Roger D. Kornberg [23](syn, chemijô 2006)

Òbaczë téżEditëjë

  • Lësta dobiwców Nôdgrodë Nobla [24]
  • Nôdgroda Ig Nobla [25]
  • Nôdgroda Abela [26]
  • Nôdgroda Turinga [27]
  • Right Livelihood Award, zwônô alternatiwną Nôdgrodą Nobla [28]
  • Nôdgroda Fùndacji na rzecz Pòlsczi Nôùczi, zwônô "Pòlsczim Noblã" [29]

Bùtnowé lëncziEditëjë

  • Òficjalnô starna Nôdgrodë Nobla [30]
  • Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizyczi [31]
  • Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim chemii [32]
  • Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim fizjologii abò medicynë [33]
  • Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim lëteraturë [34]
  • Dobiwcë Pòkòjowi Nôdgrodë Nobla [35]
  • Dobiwcë Nôdgrodë Nobla w òbrëmim ekònomii [36]

BibliografiôEditëjë

  1. http://pl.wikipedia.org/wiki/Nagroda_Nobla
  2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Nobel
  3. http://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_laureat%C3%B3w_Nagrody_Nobla_zwi%C4%85zanych_z_Polsk%C4%85
  4. http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nobel_Prize?uselang=pl